Trang nhất
 
 
Thông tin-Sự kiện
 
 
Kỹ Thuật Chăn Nuôi
 
 
Thông Tin Chăn Nuôi
 
 
Gương Mặt
 
 
Thông Tin Thị Trường
 
 
Hỏi - Đáp
 
 
Thư Giãn
 
 
Rao Vặt
 
Thông Tin Chăn Nuôi
> Thông Tin Chăn Nuôi
14/5/2010 10:27:47
Kẽm trong chăn nuôi công nghiệp, yếu tố gây ô nhiễm môi trường đáng quan tâm/ Zinc in raising industry, an environmental polluter need to be considered

1. Vấn đề ô nhiễm do chăn nuôi công nghiệp, ô nhiễm kim loại nặng

 

Hiện nay, tại Việt Nam, tổng khối lượng chất thải chăn nuôi bình quân khoảng 73 triệu tấn/năm, trong đó chất thải chăn nuôi heo chiếm khoảng 24,38 triệu tấn/năm tương đương 33,4% (Báo Nhân Dân, 08/03/2009). Chất thải chăn nuôi là nguồn gây ô nhiễm đất chủ yếu đối với Đồng (Cu) và Kẽm (Zn), trong đó, việc bổ sung ôxit kẽm (ZnO) với hàm lượng cao (3,000ppm) trong thức ăn cho heo để phòng ngừa tiêu chảy là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng này. Ô nhiễm kim loại nặng là vấn nạn cho sức khỏe của nhân loại, bởi tác dụng trực tiếp của chúng trên sự chuyển hóa của sinh vật sống, hoặc gián tiếp thông qua thức ăn và nước uống.  

 

2. Tác hại của ô nhiễm kẽm

 

Một cuộc thăm dò được tiến hành hằng năm ở Anh và xứ Wale về chất thải có chứa kim loại nặng từ phân gia súc đã cho thấy mức độ kim loại nặng cao nhất thải ra vào đất nông nghiệp là kẽm (lên đến 3.3 kg/ha) và đồng (lên đến 2.2 kg/ha) tại khu vực chăn nuôi heo ở vùng tây Anglia và Humberside (Chambers et al., 1999).

 

Đối với môi trường đất

Kim loại nặng có xu hướng tích lũy trong đất, đặc biệt ở lớp đất gần bề mặt. Do vậy, mức độ độc hại về lâu dài phải được chú ý đến. Tính độc của kim loại nặng biểu hiện ở chỗ gây nên sự sụt giảm số lượng và sự đa dạng của vi sinh vật đất, ảnh hưởng lên vi sinh vật có lợi cho đất (ví dụ vi sinh vật cải thiện sự hô hấp của đất, phân hủy chất hữu cơ, cố định nitơ…). Kim loại nặng còn có tác dụng gián tiếp làm giảm sự phân hủy thuốc trừ sâu và những chất hữu cơ khác thông qua việc tiêu diệt các loại vi khuẩn và nấm mà trong điều kiện bình thường, sẽ chịu trách nhiệm phân giải các chất nguy hại này (Silsoe Research Institute, 2003).

 

Đối với cây trồng

Sự  thừa Zn cũng gây đc đối vi cây trng khi Zn tích tụ trong đất quá cao. Dư tha Zn gây ra bệnh mt diệp lục. S tích t Zn trong cây ăn quả tỉ lệ với dư lưng Zn trong  th người  góp phần phát trin thêm sự tích tụ Zn trong môi trường, đặc bit  môi trường đất.

 

 

Nguồn: SSLRC, National soil inventory - MAFF project, University of Reading   

 

Đối với gia súc

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng nếu lượng kim loại nặng trong đất quá cao có thể gây ra sự rối loạn hệ thống enzyme trên động vật khi dùng phải. Triệu chứng ngộ độc kẽm mãn tính biểu hiện trên sự chậm tăng trưởng, bỏ ăn, viêm dạ dày ruột; não; hạch lâm ba và lách xuất huyết.

 

Đối với con người

Zn  vi khoáng thiết yếu cho cơ thể con người, dư thừa hay thiếu hụt đều sinh ra những triệu chứng bệnh lý. Trong cơ th con người, Zn thưng tích tụ ch yếu trong gan. Thận có khả năng lọc tối đa khong 2g Zn mi ngày. Trong máu, 2/3 lượng Zn được kết nối vi Albumin  hu hết các phn còn lại đưc to phức chất với λ - macroglobin. Zn còn  kh năng gây ung t đột biến, y ngộ đc h thn kinh, ảnh hưởng trên sự nhạy cm, sự sinh sn, gây đc đến h miễn nhim. S thiếu hụt Zn trong  thể gây ra các triu chng như bnh lit ơng, teo tinh hoàn, mù màu, viêm da, bnh v gan  mt số triu chứng khác (Tạp Chí Phát Triển KH & CN, tập 10, số 1 – 2007).

 

3. Nguồn gây ra ô nhiễm

Vấn đề ô nhiễm kim loại nặng gây ra bởi nhiều yếu tố khác nhau như chất thải công nghiệp, phân bón, các chất hóa nông… trong đó, việc cho thêm kẽm vào thức ăn công nghiệp cho gia súc nhằm phòng bệnh và tăng khả năng tiêu hóa cũng được xem là yếu tố gây nên sự ô nhiễm kim loại nặng cho môi trường cần được quan tâm. Ông Huỳnh Thanh Hùng, giảng viên khoa Nông học Đại học Nông Lâm Tp. HCM, cho biết người trồng rau phần lớn đều sử dụng phân chuồng từ heo, gà, trong khi đó những gia súc gia cầm này được nuôi từ thức ăn tổng hợp là khá phổ biến. Thức ăn dạng này có nhiều khoáng vi lượng. Hàm lượng kim loại nặng trong phân sẽ xâm nhập vào đất trồng và tồn lưu trong các loại nông sản đặc biệt là đối với các loại rau ăn lá như cải ngọt, cải xanh, xà lách.

4. Mối quan tâm về môi trường, qui định của nhà nước

 

Theo các chuyên gia, mỗi năm Việt Nam sử dụng đến chín triệu tấn hóa chất thuộc 500 loại khác nhau, trong đó phần lớn là thuốc trừ sâu và còn lại là trừ cỏ, trừ bệnh. Do đó, không kể một số lượng lớn ước tính hàng triệu tấn hóa chất được nhập lậu từ Trung Quốc và Thái Lan, Việt Nam hiện nay phải đối mặt với hai vấn nạn lớn: môi trường thoái hóa nhanh, sức khỏe nông dân và người tiêu thụ nông sản bị đe dọa trầm trọng (http://vietbao.vn/Khoa-hoc/O-nhiem-thuoc-tru-sau-o-nguon-nuoc-ngam/20172060/188/).

 

Qui định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về hàm lượng tối đa khoáng và kim loại nặng được tính bởi mg/kg thức ăn hoàn chỉnh cho heo, bò và gia cầm.

 


Bảng 1: Sơ lược về hàm lượng tối đa cho phép của một số chất khoáng và kim loại nặng trong thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho heo, bò và gia cầm (Quyết định số 104/2001/QĐ-BNN)

 

 

5. Sơ lược thông tin về sự ô nhiễm kim loại nặng, kẽm

 

Đề tài nghiên cứu hàm lượng kim loại nặng trong bùn đáy, trong nước và trong một số loại rau thủy sinh, của TS. Bùi Cách Tuyến, Hiệu Trưởng Đại học Nông Lâm Tp. HCM, thực hiện trong 2 năm (1999-2000) tại Tp. HCM cho thấy, nhiều mẫu rau được lấy phân tích không an toàn, rất nhiều loại bị ô nhiễm nặng. Hàm lượng kẽm trong mẫu rau muống ở Bình Chánh cao gấp 30 lần mức cho phép, tại các ao rau muống ở Thạnh Xuân cao gấp 2-4 đến 12 lần.

TSKH. Lê Huy Bá, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. HCM, cho biết: Đã có bằng chứng khoa học cho thấy tồn lưu một hàm lượng lớn gấp nhiều lần cho phép các loại hóa chất độc, kim loại nặng từ thuốc trừ sâu trong đất, nước và nông sản tại Tây Ninh, Long An, Trà Vinh và một số vùng ngoại thành ở Tp. HCM. Tại tất cả các điểm khảo sát thuộc sông Nhật Tảo, sông Rạch Cát và rạch thuộc ấp Mỹ Bình, rạch thuộc huyện Cần Đước... ở các huyện Tân Trụ và Cần Giờ (Long An), đã phát hiện hàm lượng kim loại nặng có trong nước như: arsen (As), Cadmium (Cd), chì (Pb), đồng (Cu) và kẽm (Zn). Đối với huyện Tân Trụ, hàm lượng kim loại nặng trong nước đã ở mức gây độc đối với vật nuôi. Cụ thể: hàm lượng Cadmium từ 2-8mg/l, gấp 40-60 lần tiêu chuẩn cho phép. Chì: 0,7-2,7mg/l, gấp 7-27 lần. Kẽm: 32-197mg/l, gấp 1,3-8,2 lần. Đồng: 11,24-97,5mg/l, gấp 23-195 lần. Ô nhiễm nguồn nước không chỉ báo động ở việc tôm chết hàng loạt mà còn là mối nguy hại đối với việc sử dụng nước kênh làm nước uống cho vật nuôi (heo, gà, vịt...).

6. Hướng giải quyết

 

Việc bổ sung kẽm ôxit trong thức ăn công nghiệp hỗn hợp hoàn chỉnh cho heo thường không thể thiếu và vào khoảng 120ppm - 3000ppm tùy vào từng giai đoạn. Trên thực tế, lượng kẽm hữu dụng chỉ chiếm khoảng 5 – 20% trên tổng lượng kẽm bổ sung, phần còn lại 80 – 95% thải qua phân vào môi trường (Silsoe Research Institute, 2003). Một cuộc khảo sát nhằm đánh giá vấn đề ô nhiễm kim loại nặng gây ra bởi phân gia súc tại Anh Quốc cho thấy lượng kẽm thải ra từ phân vật nuôi gây ô nhiễm môi trường chiếm đến 35% so với các yếu tố gây ô nhiễm kim loại nặng khác (http://www.ecifm.rdg.ac.uk/landpollution.htm).

 

Đối với một nước có ngành chăn nuôi và trồng trọt chiếm tỉ trọng lớn như nước ta, việc cân đối giữa lợi ích kinh tế và những hệ lụy về môi trường quả là một vấn đề không dễ giải quyết. Tìm ra nguyên nhân của sự ô nhiễm và giải quyết tận gốc vấn đề này là một thách thức lớn cho ngành chăn nuôi. Sự ô nhiễm Zn do chất thải chăn nuôi có thể được khắc phục một cách hữu hiệu nếu sử dụng sản phẩm ZnO bổ sung trong thức ăn có tỉ lệ hữu dụng cao trong vấn đề phòng ngừa tiêu chảy cũng như hạn chế tối đa lượng kẽm dư thừa bài thải ra môi trường. Được như vậy, môi trường sẽ được cứu vì 80 – 95% lượng Zn trong thức ăn gia súc không còn thải ra ngoài theo phân.

 

Ths. Chu Đình Khu

Phó trưởng phòng Thức ăn chăn nuôi, Cục chăn nuôi




Các tin khác :
Trang:   1  2  3  
loading...
loading...

Công ty Kiến Thức Chăn Nuôi Hàn Việt
Số 3 đường số 2, KP. Hưng Gia 1, Phú Mỹ Hưng, P. Tân Phong, Q.7, Tp.HCM
ĐT: (08) 5410. 3615 - Fax: (08) 5410 3573 - Email: heo@heo.com.vn
©Copyright 2010 by Kiến Thức Chăn Nuôi Heo
®Kiến Thức Chăn Nuôi Heo giữ bản quyền nội dung trên website này
Số lượt truy cập: stats counter