Hãy chú ý nồng độ huyết sắc tố trong nái cao sản - Kỹ Thuật Chăn Nuôi - Thú Y

Kỹ Thuật Chăn Nuôi

> Thú Y

25/2/2026 14:10:24

Hãy chú ý nồng độ huyết sắc tố trong nái cao sản

Huyết sắc tố là một hợp chất hóa học của sắt và protein có tác dụng liên kết- chuyên chở oxy. Trường hợp heo con heo mẹ nếu không được cung cấp đủ sắt thì sau 10-14 ngày tuổi chúng sẽ gặp tình trạng thiếu máu. Đây là giai đoạn heo con phát triển nhanh, lượng sắt nhận qua sữa không đủ nên cần phải tiêm bổ sung sắt. Trường hợp ở người thì sản phụ sẽ được đo nồng độ huyết sắc tố, nếu không đủ thì sẽ được tiêm bổ sung, còn thông thường thì sắt sẽ được bổ sung qua đường uống. Tuy nhiên, nồng độ sắt trong máu heo con không tăng thông qua việc bổ sung sắt cho nái. Trại phải áp dụng phương pháp tiêm trực tiếp sắt vào heo con.

Nâng cao huyết sắc tố trong nái: tỷ lệ sẩy thai có liên quan mật thiết tới nồng độ huyết sắc tố của nái. Theo nghiên cứu của Sheeva Bhattari năm 2019 thì nếu nái có nồng độ huyết sắc tố phù hợp thì sẽ giảm tỷ lệ sẩy thai. Ở đây không chỉ đơn thuần nồng độ huyết sắc tố cao mà khả năng truyền cho heo con.

Hình 1: Tỷ lệ sẩy thai và nồng độ huyết sắc tố của nái (Nái có nồng độ huyết sắc tố càng cao thì tỷ lệ sẩy thai càng thấp)

Hình 2: Mối liên quan nồng độ huyết sắc tố của nái và heo con (nái có nồng độ cao thì heo con cũng có khuynh hướng cao). HbC (g/L)= 0,39 ( P= 0,058).

Sheeva Bhattari…. đã tiến hành thí nghiệm nâng cao nồng độ huyết sắc tố bằng cách tiêm bổ sung sắt 2.500 mg vào giai đoạn 69 ngày mang thai và 84 ngày mang thai. Ở nhóm đối chứng được tiêm nước muối sinh lý thì nồng độ huyết sắc tố nái và heo con không cao và tỷ lệ sẩy thai không được cải thiện. Việc chỉ tiêm bổ sung sắt cho nái không giúp nồng độ huyết sắc tố trong nái tăng.

Thí nghiệm hai là bổ sung sắt chelate (EDTA-FE) vào trong cám. Theo thí nghiệm của Aliny ketilim Novais, bổ sung sắt vô cơ và sắt chelate lần lượt vào thức ăn nái mang thai, nái nuôi con, kết quả cho thấy tỷ lệ chết heo con và tăng trọng không được cải thiện, nồng độ huyết sắc tố trong máu heo con cũng không cao. Việc bổ sung đơn thuần chế phẩm chứa sắt vào thức ăn cho nái không giúp cải thiện được nồng độ huyết sắc tố của heo con.

Ngoài ra, có thể bổ sung axit amin 5-ALA để nâng cao nồng độ huyết sắc tố có trong máu. 5-ALA là tiền chất heme không chỉ kích hoạt ty thể mà còn làm tăng nồng độ huyết sắc tố ở heo nái. Khi sử dụng axit amin này huyết sắc tố tăng lên ở nái sẽ được truyền qua heo con. Giúp heo con giảm tỷ lệ chết và cải thiện trọng lượng sơ sinh. Hiện tại loại axit amin này chưa được biết nhiều, nhưng đây là chất rất cần thiết cho nái cao sản.

Axit amin 5-ALA không phải là axit amin thiết yếu nên chưa được biết đến nhiều, khác với lysine được biết và sử dụng nhiều ở trại heo. Axit amin 5-ALA được ứng dụng trong việc chẩn đoán và điều trị ung thư ở người. Chức năng chính của chúng trong chăn nuôi heo là giúp tăng nồng độ huyết sắc tố, giảm tỷ lệ thai chết lưu và tăng trọng lượng sơ sinh, ngoài ra chúng có giúp tăng cường hoạt động của ty thể giúp sản sinh ra ATP (năng lượng).

Kết quả thí nghiệm việc bổ sung 5-ALA: có hai nhóm nái (mỗi nhóm khoảng 15 con). Nhóm được ăn bổ sung 5 g (15 ppm) 5-ALA từ 60 ngày trước đẻ đến khi cai sữa. So sánh dữ liệu của 393 heo con (202 heo con từ nhóm nái thí nghiệm và 191 heo con nhóm nái đối chứng). Các dữ liệu so sánh bao gồm: tổng số heo con đẻ ra, sẩy thai, chết khô, số thực nuôi, số cai sữa, trọng lượng 1-7-21 ngày tuổi. Ngoài ra còn tiến hành kiểm tra lượng sắt bằng phương pháp CBC (Complete blood cell count) và phương pháp xét nghiệm hóa học. Kết quả cho thấy tổng sinh của nhóm nái thí nghiệm cao hơn 0,8 con và số heo sẩy thai giảm 0,1 con.

Bảng 1: Năng suất của nhóm nái bổ sung 5-ALA và nhóm đối chứng

Phân loại	Kết quả (số con)		Kết quả ( bình quân)
Phân loại	Nhóm thí nghiệm	Nhóm đối chứng	Nhóm thí nghiệm	Nhóm đối chứng
Số nái ( con)	15	15
Tổng số heo con sinh	202	191	13,5	12,7
Sẩy thai	6	8	0,4	0,5
Chết khô	3	0	0,2	0,0
Số heo theo mẹ	193	183	12,9	12,2
Heo con chết	9	7	0,6	0,5
Số heo cai sữa	184	176	12,3	11,7

Bảng 2: Kết quả kiểm tra công thức máu heo con theo mẹ khi nái bổ sung 5-ALA và nhóm đối chứng

Phân loại	Nhóm thí nghiệm	Nhóm đối chứng	Chênh lệch	Giá trị -P
Số bạch cầu (x 10E03 cells/µl)	9,79	8,51	1,28	0,1712
Số hồng cầu (x 10E03 cells/µl)	5,35	5,05	0,30	0,1841
Bình quân huyết sắc tố ( g/dL)	10,98	10,08	0,90	0,0227
Tỷ lệ hồng cầu (%)	36,41	32,97	3,44	0,0107

Dựa theo số liệu của sơ đồ 1 thì trọng lượng sơ sinh của nhóm heo con có nái bổ sung 5-ALA cao hơn 140 g và trọng lượng cai sữa 21 ngày tuổi cao hơn 400 g. Cũng theo số liệu bảng 2 thì lượng huyết sắc tố của heo con từ nái ăn bổ sung 5-ALA cũng cao hơn đáng kể.